FILYOS 2007

FİLYOS HAKKINDA TARİHİ BİLGİLER **Filyos, İÖ 8. yüzyıl ortalarında sonra Teion adıyla bir Miletos kolonisi olarak kuruldu. Karadeniz'in kuzeyinden getirilen malların boşaltıldığı önemlice kolonilerden biriydi. İskender'in Asya seferini izleyen dönemde Prenses Amastris, Sesamos (Amastris / Amasra) merkez olmak üzere, Kytoros (Kidios Kalesi), Kronma (Kurucaşile) ve Teion'u birleştirerek Amastris kentini kurdu. Teion, Roma Dönemi'nde Nikomedia (İzmit)- Amasia (Amasya) anayoluna bağlandı. Bizans Dönemi'nde, imparatorluğun doğu merkezi olan Trapezus (Trabzon) yolu üzerinde bir uğrak yeriyken, sonraları giderek önemini yitirdi; Türklerin Anadolu'ya yayıldığı dönemde küçük bir yerleşim birimi haline gelmişti. Tarihde bir çok savaşın yaşandığı kent krallığı Filyos'da uygarlıklar; -- İ.Ö.1200'lü yıllarda Tios (Filyos) Miletos kolonisi -- Frig Krallığı -- İ.Ö. VII.yy Kimmerler (Kafkasya'dan gelmişler) -- İ.Ö. VI.yy Lidya Devleti (Bu Dönemde Ticari iskeleler yapıldı) -- İ.Ö. 546'da Persler -- İ.Ö.334 Makedonya Krallığı Yönetimi -- İ.Ö.235-238 Doğu Roma İmparatorluğu Yönetimi -- VII.yy Bizans İmparatorluğu yönetimi -- Fatih Sultan Mehmet Döneminde Filyos Osmanlı topraklarına alınmıştır. Nefs-i Bartın'a (Bartın'ın merkezine) beş saat mesafede ve garb-i cenubîde (güneybatısında) vakî (bulunan) bir Filyos İskelesi vardır ki, Hamidiyye Kazası'yle Yenice Nahiyyesi tağlarından kalitelu eşcar (ağaçlar) ve büyük kütükler sallarla nehren oraya indirilmekde ve nehrin Bartın cihetinde (tarafında)müceddeden (yeniden) bina olunan mükemmel iki aded fabrika kalitelu ve mütenevvi (çeşitli) keraste imal olunarak gemilerle Dersaadet (İstanbul) ve İzmir ve sair mahallere nakledilmekde ve bu yüzden gerek Hazine-i Celile (Osmanlı Hazinesi) ve gerek ol havali ahalisi haylice intifa eylemekdedir (yararlanmaktadır). ***FİLYAS ÇAYI Yüz kırk kilometre Kastamonî Vilâyeti'nde carî (akan) bir çaydır. Bu çay, menbâını (kaynağını) Bolı Sancağı'nda kâ'in (bulunan), Alatağ silsilesine mensub Bolı ve Semen Tağları arasında kâ'in, Günay Karyesi kurbunda (yakınında) ahz ile cenûb-ı garbîden (güney-batıdan) şimâl-i şarkıyye (kuzey-doğuya) toğrı mezkûr silsilenin (adı geçen sıra dağların) kesf (yoğun) ormanları arasında cereyân iderek, Bolı Kasabası'ndan ba'de (sonra) Hamîdiyye Kazâsı'nın merkezi olan Devrez (Devrek) Kasabası'ndan geçer. Ba'de (bundan sonra) sağ tarafından hemân (aşağı yukarı) kendi taviline (uzunluğuna) karîb (yakın) bir mecrâ (nehir yatağı) teşkîl iden ve Hammâmlı Suyu ile kesb-i cesâmet eyliyen (büyüyen), Soğanlı ve Arac Suyu'nu ahz ile Bartın Kazâsı'nın garb hududunu teşkîl ile Filyas Kasabası'nda Bahr-i Siyâh'a (Karadeniz'e) karışur. Billos nâm-ı âtıkıyle yâdolunan mezkûr çay (eski adı olan Billos adıyla anılan adı geçen çay), Bitinya'nın en geniş ve serî' ül-cereyân (akımı hızlı) bir nehri olub, mansabında (denize döküldüğü yerde) şimdiki Filyas Karyesi (köyü) mahallinde eski Tiyum (Tium) Kasabası var idi. (sf : 574) ****FİLYOS (TİEİUM-VİLLAYOS) Filyos Irmağı, Paflagonya'nın batı sınırı olarak kabul edilir. Filyos, Tieium adlı bir Yunan kolonisi iken Roma çağında yanından akan Villayos (Filyos) nehrinin ismine izafeten adı ( Villayos ) oldu ve bizim dilimize Filyos olarak geçti. Burada yerin yüzünde bir kale, harabe halinde bir mabet ve bir kilise, bir anfitiyatro, bir de kemerli bina enkazı vardır. Ateş-tuğlası fabrikası yapılırken yerden harçlı temeller, bunların arasından heykeller, steller, küpler, Um Funairerler, kandil ve gözyaşı kapları gibi bir çok arkeolojik eserler çıkmış ve bunlar Zonguldak Halkevi'ne taşınmıştır. (sf.25) *****FİLYOS KAYA TÜNELİ Tünel, kalenin kuzey-batısındaki kademeden aşağı inmektedir. Duvarları moloz taşından harçla yapılmıştır. Üzerine boyları 2 metre, enleri 1,20 metre; kalınlıkları 0,20 metre olan düz kapak taşları konulmuştur. Dört köşe olan bu tünelin eni 1,50 metre, yüksekliği 1,60 metredir. Ağız tarafı dolmuş ve kapanmıştır. Ortasından bir kısmı çöktüğü için üzeri açılmıştır. Dibinde bir su mahzeni olduğu söylenmekte ise de yukarıdan yuvarlanan taş, topraklarla içi dolduğu için yanına varılmamaktadır. (sf.129) ******FİLYOS KİLİSESİ Harabe halinde olan bu kilise Sümerbank Tuğla Fabrikası yanındadır. Dikdörtgen şeklinde bir plan vermektedir. Yan duvarlarında ikişerden dört tane penceresi ve doğusunda mihrabı vardır. Kapısının batı tarafında olduğunu tahmin ediyoruz. Duvarların ikişer metrelik yerleri kalmış, üst tarafları yıkılmıştır. Kalıntılarına göre bina duvarlarının muhtelif ölçüde kesme taşlarla kaplanarak içine harçlı moloz taşı doldurulduğu anlaşılmaktadır. Duvarlardaki taşlardan bir kısmı eski binalardan alınarak konmuştur. İnşaatta taş duvarlar arasına tuğla kuşaklar da ilave olunmuştur. Döşemenin mozayık olduğu anlaşılmaktadır. Bina çok zayiat vermiştir. Çatısının ahşap olduğunu tahmin etmekteyiz. Burası bir Bizans kilisesidir. Belki de MS 8. yüzyılda yapılmıştır. (sf.139) ********FİLYOS KALESİ Kale, Filyos bucak merkeziyle aynı adı taşıyan ırmak arasında güneyden kuzeye doğru denize kadar bir tepe üzerine tesis olunmuştur. Uzunluğu 150 metre, genişliği 75 metre kadardır. Kalenin deniz seviyesinden yüksekliğini yüz metre tahmin etmekteyiz. Denize bakan kuzey-doğu tarafları uçurum halindedir. Güney ve batı yönleri daha zayıf olduğu için suni duvarlarla takviye olunmuştur. Buradaki duvar ve burçların alt tarafları kesme taş, yukarıları da daha sonraları moloz taşından harçla yapılmıştır. Güney-doğuda bulunan kale kapısı yuvarlak kemerlidir. Yüksekliği üç metre, genişliği de 3,70 metredir. Kapının solundaki duvar sonradan moloz taşı ve harçla yapılmış olup, kalınlığı dört metredir. Filyos'a bakan duvarlar, yer yer yıkılmış bazı burçların kısmen sağlam yerleri kalmıştır. Kalenin üzerinde iki bina harabesi vardır. Bunların birisi doğuda olup, temelleri moloz taşından harçla yapılmış ve köşelerine büyük kesme taşlar konulmuştur. Bu duvarlar define arayıcıları tarafından yıkılarak birbirine karıştırılmıştır. İkinci bina daha sağlamdır. Duvarları kesme taştan örmeli olarak yapılmıştır. Fakat bugün yalnız kapı tarafı kalmış diğerleri tamamen yıkılmıştır. Boyu 15 metre, eni 6 metre, yüksekliği 4 metredir. Kalenin kuzey eteğinde bir tünel olduğu gibi deniz tarafındaki uçurum üzerinde de denizden su almaya yarayan sözde bir kuyu bulunmaktadır. Kale, Roma ve Bizans çağlarında yapılmış, duvar ve burçların tepeleri Osmanlılar devrinde tamir edilmiştir.

     

 

 Anasayfa

 

 
 


Zirve100 Toplist
Zirve100 Site istatistikleri
Zirve100 Toplist

 



powered by Beepworld